Blog

De helende werking van de natuur

Geschreven op 04 maart 2019

Ken je het gevoel dat je je na een uurtje wandelen in de natuur weer helemaal ontspannen voelt? Of het nu een park is, een bos, of het strand. Het is alsof je je zorgen daar hebt achtergelaten. Dat is de helende werking van de natuur.

Voldoende rust en ontspanning is essentieel bij het herstel uit een een burn-out. Juist mensen die last hebben van veel stress of in een burn-out zitten, vinden het lastig om echt te ontspannen. De natuur kan je daar dus een handje bij helpen.

 

Stress en de prikkels van de stad

Toen ik nog in Den Haag woonde, vielen de prikkels die om me heen waren niet op. Ik was me er niet van bewust en was er gewend aan geraakt. Nu ik op het platteland woon, vallen die prikkels van de stad me veel meer op.

Aan de ene kant houd ik van de levendigheid van de stad, en aan de andere kant bevalt de rust die de natuur me hier geeft erg goed. Geen schreeuwende advertenties, geen knipperende reclame, geen toeterende auto’s, maar bomen, schapen en vogels.

De continue schreeuw van reclames, van ‘kies mij, kies mij’ kan voor mensen tot veel keuzestress leiden. Het aantal verleidingen dat je in de stad moet weerstaan is groter dan op het platteland. Dit weerstaan van verleidingen en het maken van keuzes kost energie en is zeker niet ontspannend. Terwijl die energie en ontspanning voor mensen in een burn-out juist zo belangrijk is voor het herstel.

Tijdens een wandeling in de stad ben je eigenlijk continue alert. Er zijn auto’s, fietsen, trams en voetgangers die van alle kanten opkomen. Bovendien schijnt het zien van gebouwen een heel ander effect op de hersenactiviteit te hebben dan het zien van natuur.

Het IVN schrijft hierover het volgende: Mensen die opgroeien in een verstedelijkte omgeving het gevoeligst zijn voor omgevingsprikkels en stress. Ze hebben daarmee de grootste behoefte aan natuur en zijn desondanks juist minder geneigd om die natuur op te zoeken. Onder invloed van alle prikkels ontwikkelen hun hersenen een prikkelzoekende strategie, ten koste van een actieve controle over de aandacht en zelfbeheersing. Door die verminderde zelfcontrole laat de stedeling zich gemakkelijk meeslepen in het levenspatroon vol drukte en stress (Beetje natuur, grote invloed, IVN, Literatuurstudie | Factsheet 2014).

 

Filter weg bij burn-out

Wonen in de stad hoeft geen probleem te zijn. Er zijn genoeg mensen in de stad die geen burn-out hebben. Op het moment dat je echter in een burn-out zit, kan het wonen in een stad een extra uitdaging zijn. Het is alsof je hersenen niet meer in staat te zijn bepaalde prikkels weg te filteren, waardoor alles extra hard binnenkomt. Alsof er filters weg zijn. Een wandeling door de stad of het oversteken in het verkeer kan zeker in het begin van een burn-out al teveel zijn. Hierdoor kost een wandeling opeens veel meer energie dan voor de burn-out.

 

De positieve werking op lichaam en geest

Uit diverse onderzoeken blijkt dat de natuur een positieve werking heeft op het welzijn van lichaam en geest. Het IVN schrijft daarover het volgende: Natuurgebieden, parken, bomen en tuinen vormen een vluchtheuvel voor de geest. Er is robuuste wetenschappelijke steun voor deze veronderstelling. Ook kleine beetjes natuur dragen bij aan overprikkeling van ons aandachtssysteem en helpen om sociale stress het hoofd te bieden. Een korte wandeling of een uitzicht op een groen bladerdak helpt reeds om cognitieve functies te herstellen en sociaal te functioneren...Echt in de natuur zijn, zonder dat er gebouwen te zien zijn, heeft echter het grootste effect (Beetje natuur, grote invloed, IVN, Literatuurstudie | Factsheet 2014).

Zelf merk ik ook dat ik me na een wandeling in de natuur weer meer ontspannen en fris voel. En ook de clienten die ik begeleid merken de positieve effecten van het wandelen in de natuur. In Japan hebben ze voor het wandelen in de natuur de naam Shinrin-yoku ‘natuurbad’. Dit Japanse fenomeen laat zien hoe een ‘natuurbad’ in de bossen doorwerkt op je fysieke, mentale en emotionele welzijn. Annette Lavrijsen heeft hier zelfs een boek over geschreven ‘Shinrin Yoku De helende kracht van bosbaden’.

Nu hoef je volgens het het IVN niet per definitie een bos in. Een park, de duinen, een oerwoud, een groene tuin, een plant en zelfs een natuurfoto hebben al een kalmerende werking. Naast de helende werking op lichaam en geest is er nog een mooie bijkomstigheid van de natuur: het kost je bijna niets.

 

Contact met jezelf en geen oordelen

Het zijn in de natuur kan ervoor zorgen dat je niet alleen contact maakt met de natuur, maar ook verbinding met je innerlijke wereld. Je richt je meer op jezelf, dan op anderen.

Juist mensen in een burn-out hebben zich lange tijd teveel gefocust op anderen. Je hebt rekening met anderen gehouden ten koste van jezelf. Dit gaat lange tijd goed, maar eist op den duur zijn tol.

Bovendien heeft de natuur geen oordelen. Het maakt niet uit hoe je eruit ziet, wat je aan hebt, welk werk je doet. Een boom oordeelt niet. Alleen even geen blikken van (ver)oordelende mensen om je heen kan wonderen doen. Ook dat zorgt voor een innerlijke rust en ruimte.

 

De natuur in praktijk

Om nu meteen te gaan verhuizen is vaak geen optie en ook niet raadzaam. Verhuizing staat in de top-10 van meest stressvolle events. En bovendien wil je waarschijnlijk ook helemaal niet verhuizen. Gelukkig zijn er andere manieren om te profiteren van de kracht van de natuur.

Voel wat voor jou haalbaar is, op dit moment. En ga stap voor stap meer de natuur in. Wandelen, yoga, zitten, liggen, mediteren of tuinieren. In je tuin of in een park. Meer planten om je heen in je huis. Het draagt allemaal bij aan je herstel. Nodig de natuur uit in je leven en ervaar de helende werking ervan.

Wat kan jij vandaag doen om de kracht van de natuur te ervaren?

Reageer op dit bericht