Laat jezelf horen

Geschreven op 12 november 2018

 

Nederlanders staan er bij buitenlanders bekend om direct te zijn. We zeggen direct wat in ons opkomt en winden er geen doekjes omheen. Toch zijn er vele situaties waarbij we niet zo direct zijn. Dat kan op het werk zijn, maar ook thuis. We durven onze stem niet altijd te laten horen. Juist als het gaat om zaken als voor jezelf opkomen of zaken die voor jou echt belangrijk zijn. Daarnaast vinden we het vaak lastig om ons uit te spreken over (diepere) gevoelens en behoeften.

 

Onaangenaam gevoelens vermijden en zwijgen

Soms voel je een soort ongemak, je wilt iets zeggen, maar besluit om niets te zeggen. Ondertussen blijft het onaangename gevoel onbewust doorsijpelen en gaan er allerlei gedachten door je hoofd heen die dit gevoel versterken. Of de gedachten nu waar zijn of niet. De gedachten die naar boven komen helpen je vaak niet om je beter of gelukkiger te laten voelen. Toch durf je niet uit te spreken wat je dwars zit en zwijg je er liever over.

 

Voor jezelf opkomen

Op je werk kom je misschien net iets te vaak in een situatie waar je “nee” had willen zeggen, maar zeg je uiteindelijk “ja” of je stemt stilzwijgend toe. Er ligt al een stapel werk op je te wachten, maar je vindt het lastig om de ander af te wijzen. Ondertussen stapelt het werk voor jou maar op. En als iemand boos op je wordt omdat je je werk nog niet af hebt, durf je er niet tegenin te gaan. Je voelt jezelf echter boos, geïrriteerd of verdrietig worden, maar je daarover uiten en zeggen wat je dwars zit vermijd je liever.

 

Jouw ideeën laten horen

Het kan ook zijn dat je een bepaald idee hebt tijdens een meeting, maar dat je om een of andere redenen jouw idee toch niet deelt. Misschien omdat je bang bent voor de mening van anderen, bijvoorbeeld je leidinggevende. Of je vindt het moeilijk om er tussen te komen, omdat er altijd mensen lijken te zijn die het hoogste woord hebben. Zolang je jouw stem, jouw idee niet laat horen, zullen anderen echter ook nooit weten wat je in huis hebt en blijf je onzichtbaar.

 

Bang om je te uiten

Er zijn allerlei redenen waarom je gevoelens en gedachten parkeert en voor jezelf houdt, waardoor je ze niet uitspreekt. Soms doe je het omdat je bang bent om de ander te kwetsen. Soms doe je het omdat je bang bent afgewezen te worden door de ander. Soms zeg je iets niet omdat je nog niet precies weet wat je nou eigenlijk wilt zeggen. En soms ben je bang dat wat je te zeggen hebt niet goed genoeg is.

 

Jezelf aanpassen

Van jongs af aan heb je je misschien aangepast aan de omgeving, omdat je het gevoel had dat je op dat moment beter niets kon zeggen. Bijvoorbeeld als je vader na zijn werk moe en geïrriteerd thuis kwam en vervolgens boos reageerde als je iets zei wat jou dwars zat. Hierdoor kun je als kind besluiten om je niet meer te uiten en jezelf aan te passen, om een boze reactie te vermijden.

 

Het kan ook zijn dat je toen je jonger was iets gezegd hebt wat haaks stond op wat de mensen in je omgeving vonden. Misschien heb je wel een reactie gekregen die jouw pijn deed. Je voelde je misschien anders, vreemd, alleen, veroordeeld, niet goed genoeg. Uit angst dat je er niet meer bij zou horen, besloot je de pijn te voorkomen, je mond te houden en je aan te passen.

 

Een levenslange strategie

Het niet uiten van je gevoelens en je behoeften is voor veel mensen een levenslange strategie geworden. Het kan ertoe leiden dat je totaal van jezelf verwijderd raakt en je je schikt naar andermans behoeften. En dat je op een gegeven moment ook niet meer weet wat je eigenlijk echt wilt en daardoor onrustig wordt. Jouw omgeving heeft bovendien ook geen idee wat zich bij jou van binnen afspeelt wat de relatie tussen jezelf en je omgeving vaak niet ten goede komt.

 

Het blijft in je systeem zitten

Wat de reden om je niet te uiten ook is, zolang je het niet echt kunt loslaten en ergens mee blijft zitten, blijft het in je ‘systeem’ zitten, in je lichaam. Je slikt iets in, je houdt iets voor jezelf, een ongenoegen, een geheim, en als je er maar lang genoeg mee rondloopt barst je opeens in tranen uit, of schreeuw je, of uit het zich in ander gedrag waar je achteraf spijt van krijgt.

Hoofdelijk kun je wel heel sterk rationaliseren dat je het los kunt laten, echter emotioneel ben je er nog bezig. Vroeg of laat komt het ‘thema’ weer naar boven. Als je lange tijd -  daar kunnen jaren overheen gaan - niet zegt wat er zich echt van binnen afspeelt, je gevoelens, je behoeftes, je ideeën, je gedachten, je wensen, dan kan dat tegen je gaan werken, zowel op de korte als lange termijn.

Dit kan zich lichamelijk ook uiten: Je krijgt misschien last van je keel, hoofdpijn, voelt een brok in je keel, of je hebt het gevoel dat je keel bekneld is. Ook mentaal kan het leiden tot piekeren en emotioneel tot een gevoel van waardeloosheid, boosheid, of verdriet.



Jezelf laten horen werkt bevrijdend

Zelf heb ik jarenlang mezelf niet echt durven uiten, met als gevolg dat ik mezelf voorbij liep en mensen mij niet zagen wat ik te bieden had. Inmiddels weet ik hoe belangrijk het is om te zeggen wat er op je hart ligt en hoe bevrijdend het is om jezelf te laten horen.

De spanningen bouwen zich dan niet op in je lichaam. Lichamelijk, mentaal en emotioneel voel je je hierdoor meer in balans. Anderen weten bovendien wat er speelt wanneer je jezelf meer uit, waardoor er vaak meer begrip komt. En als extra bonus, je voorkomt vaak vele onnodige hoogoplopende spanningen en conflicten.

Wanneer je niet alles opkropt voel je je vaak al een stuk beter. Je kunt veel slikken, maar op een gegeven moment wordt het teveel. Op het moment dat je jezelf durft te laten horen en deelt waar je mee zit valt er een enorme spanning van je af. Je voelt de stress als het ware wegglijden. Dat werkt bevrijdend.

 

Wacht niet te lang

Wacht niet te lang met het uiten. Zodra de emoties al zijn opgelopen en je hoofd aan de haal is gegaan met allerlei gedachten is het veel moeilijker om je op een constructieve manier te uiten. Door je stem eerder te laten horen is er sneller meer duidelijkheid. Zorg er wel voor dat je je rustig voelt wanneer je de confrontatie aan wilt gaan.

In veel gevallen zorgt het uiten van jezelf voor meer duidelijkheid en meer begrip. Anderen hebben vaak geen idee wat er zich bij je speelt. Een beetje context kan leiden tot meer begrip en compassie.

 

Reacties van anderen niet persoonlijk

Er kunnen echter altijd situaties zijn waarbij de ander niet zo reageert zoals je had gehoopt. Bedenkt dat deze reacties vaak niet persoonlijk zijn, hoewel dat misschien wel zo voelt. Iedereen is anders en soms is het op dat moment voor de ander niet mogelijk om iets echt te begrijpen of te erkennen. Het gaat er uiteindelijk om dat je weer weet wat jouw behoeften zijn en dat je deze hebt durven uiten, waardoor je je bevrijdt voelt.

 

Tips: Jezelf laten horen

Wanneer je jezelf meer wilt laten horen is het belangrijk om je te leren uiten op een respectvolle manier waarbij je de ander in zijn waarde laat. Het heeft hierbij dan ook geen zin om te gaan vingerwijzen. Kijk meer naar jezelf en jouw behoeftes en erken ook de behoeftes van anderen.

  1. Neem een moment om te voelen hoe het met je gaat.
  2. Adem een paar keer in en uit waarbij je uitademing langer is dan de inademing
  3. Zijn er emotionele, lichamelijke of mentale (gedachten) gewaarwordingen? Merk en schrijf het op
  4. Kijk ernaar en voel welke behoefte erachter schuil gaat
  5. Welke behoefte vervul je op dit moment niet? Welke negeer je?
  6. Wat kan je zelf doen?
  7. Wat zou je tegen de ander willen zeggen?
  8. Soms kom je tot de conclusie dat het voldoende is om datgene waar je mee zit voor jezelf te houden. Je onderneemt je eventueel zelf actie om je behoeften te vervullen
  9. Wanneer je besluit om jouw gevoelens, gedachten, behoeften te uiten, dan kun je opschrijven wat je wil zeggen, vanuit jouw gevoel.
  10. Deel vervolgens wat je wilt zeggen. Je kunt ook een brief sturen of doen alsof je de ander een brief stuurt.

Zou je tijdens een werkmeeting meer van jezelf willen laten horen of heb je een idee wat je zou willen voorstellen aan je leidinggevende, maar vind je dit nog lastig? Ook dan helpt het om de eerste 3 stappen van hierboven te volgen. Je zult dan merken dat je al wat rustiger wordt.

Heb je in het naar voren brengen van jouw ideeën of het uiten van je gevoelens en behoeften meer begeleiding bij nodig? Dan kan ik je d.m.v. coaching daarbij helpen. Interesse? Neem vrijblijvend contact met me op!

Wil jij jezelf meer laten horen? Dan hoor ik graag waar je mee zit en wat je zou willen zeggen. Schrijf het hieronder of stuur me een persoonlijk bericht.

 

Geschreven door Lineke Booster 
Foto door Jason Rosewell op Unsplash

Reageer op dit bericht